Is stoppen met schoolreisjes dé oplossing voor de Efteling? 'Pijnlijk om te constateren'

28-07-2026, 12.57 uurBeeld: @Kvandalsum, @Coshira_

AUDIO De Efteling zit met een groot probleem: het attractiepark mag maximaal vijf miljoen individuele bezoekers per jaar ontvangen, maar die limiet is praktisch al bereikt. Als men wil groeien zonder dat het bezoekersaantal stijgt, zullen de bestedingen per bezoeker omhoog moeten. Eén van de oplossingen is niet om de prijzen te blijven verhogen, maar om te stoppen met schoolreisjes.

Dat wordt geopperd in een aflevering van de bekende Efteling-podcast Kleine Boodschap, waarin het jaarverslag van het Kaatsheuvelse sprookjespark uitgebreid wordt besproken met twee deskundigen: economiedocent Roel van Tilborg en financieel expert Joris Teuwen. Van Tilborg becijferde wat de Efteling nu misloopt door scholen een lager tarief aan te bieden.

ZIE OOK
Efteling-bezoeker is helemaal klaar met schoolreisjes: 'Dit is niet meer normaal'

Waar de maximale reguliere entreeprijs van de Efteling 56 euro bedraagt, betalen schoolklassen in het basisonderwijs momenteel 17 tot 22 euro per persoon. Groepen uit het voortgezet onderwijs zijn tussen de 21 en 26 euro per persoon kwijt. Van Tilborg wijst erop dat de Efteling niet alleen last heeft van die lagere entreeprijs.

Uitgebreid dineren
Scholieren geven ook nog eens veel minder uit dan reguliere gasten. Zij gaan immers niet uitgebreid dineren in Brasserie 7 en ze kopen ook geen dure souvenirs. "Dus eigenlijk neemt die scholier een bepaalde plek in die dus eigenlijk gemiddeld 60 euro aan omzet zou moeten opleveren, exclusief btw, terwijl... Dat gaat die scholier niet brengen."

De docent noemt het "pijnlijk om te constateren", omdat een schoolreisje naar de Efteling voor veel kinderen een hoogtepunt is. "Maar ik denk dat dat wel de groep is waar de Efteling wel by far het minst aan verdient." Van Tilborg krijgt bijval van presentator Tim Hinssen. "Mag ik een voorstel doen? Stop gewoon als Efteling helemaal met dat schoolreisjestarief."

Vandalisme
Hinssen wijst erop dat er nog iets anders meespeelt: scholieren veroorzaken problemen. "We weten ook: met name middelbare scholieren zorgen voor behoorlijk wat overlast, gevoel van onveiligheid, vandalisme. Daar zet de Efteling volgens mij extra beveiligers voor in. Dus je hebt ook nog eens extra personeel nodig."

De presentator somt de nadelen op. "Je hebt schade door vandalisme. Kinderen geven geen geld uit. Ze betalen ook nog eens de helft van de entreeprijs. Waarom stoppen we daar niet gewoon mee?" Van Tilborg vult aan dat de Efteling vroeger een goede reden had om schoolreizen goedkoop binnen te laten: om rustige dagen op te vullen.

Honderden rellende scholieren
Tegenwoordig is de Efteling zo populair dat die rustige dagen nauwelijks meer voorkomen. Hinssen geeft aan dat andere bezoekers er ook last van hebben. "Op dagen dat er heel veel schoolreisjes zijn, raakt de sfeer in het park ook wel behoorlijk negatief beïnvloed." Hij ziet voor zich hoe een buitenlandse bezoeker kennismaakt met de Efteling "tussen de honderden rellende scholieren". "Dan heb je ook wel echt een slechte dag."

Wat ook een optie zou kunnen zijn om meer geld te verdienen zonder de prijzen te verhogen, is het afbouwen of schrappen van de jaarlijks terugkerende kortingsactie bij Albert Heijn. Ongeveer een miljoen Efteling-bezoekers per jaar maken gebruik van de spaaractie van de supermarktketen. Zij brengen minder op dan personen die gewoon een kaartje kopen.

Profijt
"Ik vind zoiets eigenlijk niet per se horen bij een A-merk", zegt Van Tilborg erover. Toch realiseert hij zich dat de Efteling daar ook veel profijt van heeft: honderdduizenden tickets worden gegarandeerd afgenomen én er is landelijk gigantisch veel aandacht voor het merk in vele honderden winkels, in folders en op tv. "Ik snap wel dat ze deze actie doen."

De Efteling heeft een natuurvergunning voor maximaal vijf miljoen individuele bezoekers. Dat wordt gemeten aan de hand van reisbewegingen: wie blijft slapen in een hotel en twee of meer dagen naar het attractiepark gaat, telt als één individuele bezoeker. Zo werd 2025 afgesloten met 5,78 miljoen bezoekers en 4,98 miljoen reisbewegingen.

Stikstofcrisis
Bij de provincie Noord-Brabant ligt al jaren een aanvraag voor een nieuwe natuurvergunning voor zes miljoen individuele gasten. De overheid maakt vanwege de stikstofcrisis echter geen haast om die goed te keuren. Als de Efteling de limiet overschrijdt, moet er een boete betaald worden van 20 euro per persoon.