Welkom!
Je maakt helaas gebruik van software die onze advertenties blokkeert.
Dankzij reclamebanners kan onze website blijven bestaan.
Help Looopings door je advertentieblocker op dit domein uit te schakelen.
De site is dan weer zichtbaar. Bedankt!
Efteling

Efteling-show Raveleijn is gestopt, maar waar gaan de paarden en vogels heen?

12-01-2026, 20.35 uur

FOTO'S De Efteling heeft een nieuw onderkomen gevonden voor de vogels en paarden die te zien waren in stuntshow Raveleijn. Na het opvoeren van de laatste voorstelling op zondag 4 januari zijn de dieren ondergebracht bij andere adressen. Voor sommige paarden is het showleven nog niet voorbij: een groep gaat naar het Franse themapark Puy du Fou, de producent van de show.

In een nieuwe versie van Raveleijn, die eind dit jaar in première gaat, zullen geen dieren meer voorkomen. Om die reden moest de Efteling op zoek naar een nieuwe plek voor de paarden en vogels. Dat gebeurde in samenwerking met "een onafhankelijke, gespecialiseerde partij", laat een woordvoerder weten.

"Voor de Efteling staat voorop dat de dieren van Raveleijn goed terechtkomen en zorgvuldig worden opgevangen en verzorgd", zegt hij. Alle paarden zijn volgens de Efteling gekeurd door een externe dierenarts, met uitgebreide rapportages. Dit proces heeft men "actief gevolgd".

Pensioen
Sommige paarden waren toe aan hun pensioen, aldus de voorlichter. Die hebben "hun welverdiende pensioen gekregen". "Daarbij is het goed om te benadrukken dat niet ieder paard evenveel jaren heeft gewerkt." De Efteling maakt de namen en adressen van opvangplekken niet bekend.

Een deel van de paarden komt echter opnieuw in "een professionele omgeving" terecht. Dat is Puy du Fou, het Franse showpark dat Raveleijn achter de schermen runt. Volgens de Efteling gaat het om "enkele dieren". Ingewijden melden aan Looopings dat negen van de twintig Raveleijn-paarden naar Frankrijk zijn verhuisd.



Zere been
Dat is tegen het zere been van sommige paardenverzorgers van Raveleijn, die in veel gevallen jarenlang intensief met de dieren werkten. "Ons werd voortdurend op het hart gedrukt dat alle paarden ondergebracht zouden worden bij een goed paardenhuis", vertelt een voormalig verzorger aan Looopings. "Dat blijkt nu dus niet het geval te zijn."

De oud-medewerker verbaast zich erover dat er toch paarden naar Puy du Fou worden gestuurd. "Dat werd aanvankelijk altijd ontkend. Het is niet eerlijk voor de dieren, na al het werk wat ze gedaan hebben, maar ook niet voor de verzorgers, die veelal hoopten om hun paard over te kunnen nemen en te blijven verzorgen."

Dieronvriendelijke industrie
Bovendien zijn er twijfels over dierenwelzijn bij Puy du Fou: de angst is dat het Franse bedrijf er andere normen op nahoudt dan de Efteling. "Wij als personeelsleden waren zelfs bereid om te betalen voor de paarden, om te voorkomen dat ze in dezelfde uitputtende en dieronvriendelijke industrie terecht zouden komen." De Efteling heeft dat verzoek dus niet ingewilligd.



Voor Raveleijn beschikte de Efteling over twintig verschillende paarden, waarvan er doorgaans tien per dag van Manege Duikse Hoef in Loon op Zand naar het attractiepark werden gehaald. Als er vier shows op het programma stonden, deed elk paard mee aan twee voorstellingen: per show waren vijf paarden nodig.

Geen geld verdiend
De Efteling-woordvoerder vult aan dat er geen geld is verdiend aan het overplaatsen van de paarden: ze zijn in alle gevallen gratis weggegeven. "Het welzijn van de dieren is het enige uitgangspunt", luidt de uitleg. Maar waarom zijn dan niet alle paarden overgebracht bij opvangplekken in Nederland? "Waarschijnlijk om Puy du Fou te vriend te houden als showproducent", klinkt het bij het Nederlandse paardenteam.

De Efteling heeft zelf een andere uitleg. "Wij baseren onze afwegingen op onze eigen zorgvuldige beoordeling, actuele informatie en onze ervaringen met de verzorgers daar", meldt de voorlichter. "Die ervaringen zijn goed en geven ons vertrouwen dat de dieren daar op een verantwoorde manier worden opgevangen en verzorgd." Ook van de gebruikte vogels gaat een deel naar Frankrijk.



Meer Efteling
Looopings op InstagramLooopings op Instagram
Looopings verscheen eerder bij o.a.:
NOS NU.nl RTL Nieuws AD De Telegraaf de Volkskrant NRC Handelsblad EenVandaag Hart van Nederland Editie NL ANP NPO Radio 1 NPO Radio 2 NPO 3FM VPRO Gids BNR Nieuwsradio Tweakers Radio 538 Radio 10 Omroep Brabant L1 Nieuws Omroep Flevoland Omroep West Omroep Gelderland RTV Oost RTV Drenthe Dagblad van het Noorden De Limburger de Gelderlander de Stentor Tubantia BD ED BN DeStem Het Laatste Nieuws Het Nieuwsblad De Morgen Gazet van Antwerpen Het Belang van Limburg Sudinfo.be